Zakończenie zajęć projektu "Ślady mojego miasta"

Na dwa tygodnie przed założonym terminem, zakończyliśmy zajęcia przewidziane w projekcie. 28 listopada odbył się ostatni z planowanych spacerów. Z uczniami 44 Gimnazjum im. Chrzanowskiego z ul. Smolnej, członkami Klubu Miłośników Historii, przechadzaliśmy się po Muranowie.


Na oficjalne podsumowania przyjdzie jeszcze czas. Współpracowaliśmy z piętnastoma szkołami, w projekcie wzięło ogółem udział ogółem 1245 uczniów. Trochę szkoda, że to już koniec tych przesympatycznych spotkań z naszym miastem. Może w przyszłym roku...

 

 

 

 

 

 

 

Ślady mojego miasta

W maju 2014 r. rozpoczęliśmy realizację projektu edukacyjnego „Ślady mojego miasta” dla uczniów warszawskich szkół. Zadaniem programu jest zainteresowanie młodzieży odkrywaniem drobnych śladów historii Warszawy, mimo zniszczeń, przekształceń i współczesnej dewastacji miasta wciąż widocznych w jego tkance. Mniej uwagi poświęcając suchym faktom, chcemy zarażać odbiorców pasją, radością poszukiwania, dostrzegania i interpretowania detali zaginionego świata.

Programem objętych zostanie 1200 uczniów z rozmaitych szkół – od podstawowych do liceów. Zajęcia odbywać się będą jesienią 2014 r., obejmować będą część teoretyczną i wycieczkę z elementami warsztatu. Uczestnicy będą też mogli wziąć udział w konkursie fotograficznym. Sympatyczną i ciekawą pamiątką udziału będą specjalnie wyprodukowane płyty z materiałami edukacyjnymi i najciekawszymi zdjęciami autorstwa uczestników zajęć.

Realizacja projektu „Ślady mojego miasta” możliwa jest dzięki dofinansowaniu przez Biuro Edukacji Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy.

 

 

 

 

 

Spacery 2010-2014

W latach 2010-2014 przeprowadziliśmy następujące ogólnodostępne spacery po Warszawie:

  • Praga – 11.12.2010
  • Praga – 2.04.2011
  • Muranów – 16.04.2011
  • Targówek – 18.06.2011
  • Śródmieście Południowe śladami Powstania – 30.07.2011 – spacer pod honorowym patronatem Muzeum Powstania Warszawskiego
  • Żoliborz Oficerski – 12.11.2011
  • Mokotów - 5.12.2012
  • Śródmieście Północne śladami Powstania - 28.07.2012
  • cmentarz żydowski przy Odrowąża - spacer i plener fotograficzny - 18.11.2012
  • cmentarze ewangelickie - 8.12.2012
  • cmentarz powązkowski - 13.04.2013
  • ulica Smętna - 12.05.2012
  • cmentarz żydowski przy Okopowej - 9.06.2013
  • Ochota śladami Powstania - 3.08.2013
  • Ochota w rocznicę Września - 14.09.2013
  • Targówek - 26.10.2013
  • Powiśle i Czerniaków śladami Powstania - 9.08.2014 - spacer pod honorowym patronatem Środowisk AK "Leśnik" i "Róg"

 

Oprócz imprez otwartych, miały też miejsce:

  • Spacer po cmentarzu żydowskim przy Odrowąża – 29.05.2011
  • Zwiedzanie kościoła św. Wojciecha – 3.07.2011
  • Wyjazd naukowy do Twierdzy Modlin – 1.10.2011 - zorganizowany wspólnie z Kołem Naukowym Historyków Wojskowości Uniwersytetu Warszawskiego
  • Zwiedzanie Aresztu Śledczego przy Rakowieckiej - 4.05.2012
  • Wyjazd naukowy do Twierdzy Modlin - 23.06.2012 - wspólnie z Kołem Naukowym Historyków Wojskowości Uniwersytetu Warszawskiego
  • Wyjazd do Chrzęsnego, Jadowa i Łochowa - 14-15.07.2012 - wspólnie z Kołem Naukowym Historyków Wojskowości Uniwersytetu Warszawskiego
  • Wyjazd na Podlasie (Osowiec, Tykocin, Jedwabne, Piątnica, Nowogród, Góra Strękowa) - 29-30.06.2013

 

Inne imprezy plenerowe, w których braliśmy udział:

  • Spacer po Olszynce Grochowskiej – 26.02.2011 – na zaproszenie Towarzystwa Przyjaciół Warszawy, Oddział Grochów
  • Objazd naukowy – Pomorze i Wał Pomorski – 11-15.05.2011 – organizowany przez Sekcję Historii Wojskowości Studenckiego Koła Naukowego Historyków Uniwersytetu Warszawskiego (patronat medialny Stowarzyszenia)
  • Spacer po Grochowie – 8.10.2011 – na zaproszenie Towarzystwa Przyjaciół Warszawy, Oddział Grochów
  • pięć spacerów prowadzonych dla Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Mazowieckiej Masław w ramach projektu "Po Woli do woli" - duże i małe getto, cmentarze ewangelickie, cmentarz żydowski przy Okopowej, cmentarz powązkowski - od maja do września 2012

 

Wielokulturowa Praga

Stowarzyszenie w roku 2012 zrealizowało projekt edukacyjny pod nazwą "Wielokulturowa Praga". Program zyskał uznanie ekspertów i otrzymał dofinansowanie ze środków Biura Edukacji Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy.

Do celów należało zwiększenie wśród uczniów różnych typów szkół z Targówka i Pragi Północ, wiedzy o historii Pragi ze szczególnym uwzględnieniem specyfiki tej części miasta i materialnych pozostałości funkcjonowania w prawobrzeżnej części Warszawy kultur żydowskiej i prawosławnej. Chcieliśmy także przybliżyć młodzieży historię, jako naukę ciekawą i przyjazną - pokazać, że może ona przybliżać nam fascynujące wydarzenia i ciekawych ludzi a jej ślady są na każdym kroku obecne w przestrzeni wokół nas. Projekt miał także ukazać wielokulturowość jako zjawisko wzbogacające nas i mocno w dziejach miejsca, w którym żyjemy zakorzenione.

Realizacja obejmowała prowadzone na terenie szkół dwugodzinne wykłady a następnie wycieczki, ukazujące materialne pozostałości wielokulturowego środowiska warszawskiej Pragi. Uczniowie zwiedzili m. in. praski cmentarz żydowski, cerkiew metropolitalną św. Marii Magdaleny i bazylikę katedralną św. Floriana i Michała Archanioła, przeszli też szlakiem praskich judaików. Pamiątką i wartościową pozostałością udziału w zajęciach były przygotowane dla uczestników projektu płyty z materiałami przypominającymi i poszerzającymi przedstawione zagadnienia.

Rezultaty, to przede wszystkim wzrost wiedzy uczniów o historii miejsca, w którym żyją oraz innych kulturach, które w dziejach warszawskiej Pragi odegrały znaczącą rolę.

Podczas realizacji projektu współpracowaliśmy z 21 szkołami, w zajęciach wzięło udział 966 uczniów. Przeprowadziliśmy 108 godzin zajęć teoretycznych i 162 godziny zajęć w terenie. W ramach projektu powstało 1050 egzemplarzy płyt, przekazanych uczestnikom i współpracującym przy realizacji szkołom.

 

 

 

 

 

 

Powstańcze mogiły

W lipcu 2011 r. po raz pierwszy przeprowadziliśmy akcję sprzątania grobów i pomników powstańczych - głównie związanych ze Zgrupowaniem AK "Róg". Ogółem, przed sierpniowymi obchodami 67 rocznicy wybuchu Powstania uporządkowaliśmy i udekorowaliśmy:

Pomniki:

  • Zgrupowania AK "Róg"
  • żołnierzy Związku Syndykalistów Polskich

Groby:

  • dowódcy Zgrupowania "Róg", płk. Błaszczaka
  • zastępcy dowódcy Zgrupowania, mjr. Czarskiego
  • dowódcy 104 Kompanii Syndykalistów, płk. Puczyńskiego
  • Zenona Leszka Knoppa ps. "Orlikowski", dowódcy drużyny w batalionie WSOP "Dzik"
  • ppłk. Jana Szypowskiego - "Leśnika"
  • płk. Jana Rzepeckiego, szefa Biura Informacji i Propagandy AK
  • ppłk. Bernarda Zakrzewskiego - "Oskara", szefa kontrwywiadu KG AK

Pomniki i indywidualne mogiły powstańcze porządkujemy od roku 2011 także przed dniem Wszystkich Świętych i świętem 11 listopada. Opieką otaczamy obecnie ponad trzydzieści grobów. Zakres prac jest uzależniony od stanu pomnika, poczynając od drobnych prac porządkowych, przez mycie, do renowacji zatartych napisów włącznie. Przed sierpniową rocznicą troszczymy się także o stosowne dekoracje.

W roku 2015 akcja będzie prowadzona po raz piąty. Nieco zdjęć z lat ubiegłych można znaleźć w naszej galerii, na forum i facebooku.

Konferencje i wykłady

 

W ramach naszej działalności badawczej i naukowej, braliśmy udział w następujących przedsięwzięciach:

 

VIII Ogólnopolska Konferencja Studentów Historyków Wojskowości - Uniwersytet Warszawski, 19-21.11.2010 – podczas imprezy referaty wygłosiło pięcioro członków naszej organizacji:

  • Krzysztof Fudalej - Znaczenie polskiej prasy wojskowej okresu międzywojennego dla badań nad wojną polsko-bolszewicką 1919-1920
  • Krzysztof Gajda - Raport Stroopa jako źródło wiedzy o powstaniu w warszawskim getcie
  • Magdalena Gajda - "Gęsiówka" w powstaniu Warszawskim
  • Piotr Ogiński - 28 sierpnia 1939 roku na dworcu kolejowym w Tarnowie. Studium przypadku niemieckiej dywersji pozafrontowej
  • Maciej Skup - Polak potrafi - wywiad polski w Afryce Północnej podczas II wojny światowej

 

XIX Ogólnopolski Zjazd Historyków Studentów i Doktorantów - Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, 13-15.04.2011 - nasi członkowie zaprezentowali cztery referaty

  • Magdalena Gajda – Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych w Powstaniu Warszawskim
  • Przemysław Mrówka – Na straży demokracji, pokoju i socjalizmu: Komitet Obrony Kraju
  • Piotr Ogiński – Centralna Składnica Marynarki Wojennej i Port Wojenny Modlin - wojskowa zabudowa infrastruktury żeglugi śródlądowej w Twierdzy Modlin
  • Maciej Skup – Armia Radziecka - partner czy rozkazodawca 

 

Praski Otwarty Samozwańczy Uniwersytet Latający, 23.05.2011 – w gronie varsavianistów zaprezentowaliśmy Stowarzyszenie i przedstawiliśmy referaty

  • Magdalena Gajda - Działalność Sekcji Historii Wojskowości SKNH UW i jej współpraca ze Stowarzyszeniem
  • Krzysztof Gajda - Zdjęcia z Dzielnicy Północnej – parę słów o problemach identyfikacji
  • Krzysztof Gajda - Śmierć Tadeusza Gajcego i Leona Zdzisława Stroińskiego – temat powszechnie znany, czy biała plama?

 

Konferencja Polityka, Wojsko, Społeczeństwo - Uniwersytet Wrocławski, 23-24.09.2011

  •  Krzysztof Fudalej - Współpraca sowiecko-niemiecka w dziedzinie broni pancernej w latach 1926-1933

 

IX Ogólnopolska Konferencja Studentów Historyków Wojskowości – Katolicki Uniwersytet Lubelski w Lublinie, 8-10.12.2011 – referaty wygłosili:

  • Krzysztof Fudalej – Dyskusje na temat broni pancernej na łamach wybranych czasopism niemieckojęzycznych w latach 1918-1933
  • Magdalena Gajda – Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych w Powstaniu Warszawskim
  • Anna Kraus -- Spalona ziemia. Pacyfikacja wsi Prehoryłe na tle konfliktu polsko-ukraińskiego w czasie II wojny światowej
  • Maciej Mikołajewski - Fakt historyczny, czy propaganda władcy? Flota zbożowa Juliana Apostaty
  • Przemysław Mrówka – Sushi a sprawa polska. Misja kapitana Jana Kowalewskiego do Japonii 29.01-15.04 1923 i jej wpływ na stosunki polsko-japońskie
  • Piotr Ogiński – Radzieckie zestawy rakietowe na wyposażeniu Sił Zbrojnych PRL. Analiza, potencjał militarny, interoperacyjność: porównanie na wybranych przykładach (S-75 Dźwina/Wołchow, S-125 Newa, 2K11 Krug)
  • Maciej Skup – Eirinn go Brach. Wywiad brytyjski w Irlandii 1914-1922 XX

 

Ogólnopolski Zjazd Historyków Studentów. Konferencja Studencko-Doktorancka – Uniwersytet Śląski w Katowicach, 11-14.04.2012 - referaty zaprezentowali:

  • Magdalena Gajda – Ani czołg, ani pułapka. Co naprawdę wydarzyło się na powstańczej Starówce 13 sierpnia 1944 r.
  • Anna Kraus – Pod czujnym okiem Lenina - sowietyzacja Wilna na przykładzie Łukiszek
  • Przemysław Mrówka – Lew i niedźwiedź. Wywiad brytyjski wobec Rosji bolszewickiej w latach 1917-1920

 

X Ogólnopolska Konferencja Studentów Historyków Wojskowości – Gdańsk, 2013 - referaty wygłosiło pięciu członków Stowarzyszenia, dwa z wystąpień nagrodzono wyróżnieniami za najlepszy referat

 

 

 

Inwentaryzacja wolskich zabytków

W listopadzie 2011 r., rozpoczęliśmy na forum działania zmierzające do inwentaryzacji wolskich pozostałości dawnej Warszawy. Sporządzony wstępny, mocno jeszcze niekompletny spis, obejmował w początkach kwietnia 2012 ponad 230 pozycji. Akcja inwentaryzacji obiektów i gromadzenia ich dokumentacji będzie kontynuowana z pomocą wolontariuszy, a jej efekty zostaną upublicznione.

Identyfikacja

Od dawna - oficjalnie na forum Kolejka Marecka od roku 2007, a wcześniej tu i ówdzie - grupa członków i sympatyków Stowarzyszenia zajmuje się trudną sztuką identyfikacji miejsc, w których zostały wykonane zdjęcia, czy filmy ukazujące Warszawę nieco starszą od tej, którą dobrze pamiętamy. Dostępnych jest wiele - i wciąż pojawiają się nowe - nadzwyczaj ciekawych materiałów, których największą wadą jest niemożność określenia miejsca, w którym zostały wykonane. Cierpi na tym nasza wiedza o mieście, jego niegdysiejszym wyglądzie i historii. Staramy się, bazując na kompetencjach, uporze i dociekliwości osób zaangażowanych w działania identyfikacyjne, likwidować białe plamy w stanie naszej wiedzy o mieście, jakie istniało w miejscu gdzie dziś żyjemy, jeszcze kilkadziesiąt lat temu.

Identyfikacja oryginalnej lokalizacji obrazu, przedstawiającego miasto, z którego bardzo często od dawna nie istnieje już żaden z widocznych na zdjęciu elementów, jest zadaniem fascynującym, lecz - choćby ze względu na niezwykłą szczupłość materiału porównawczego - niezwykle trudnym. Z drugiej zaś strony, ogromnie pociągającym - właśnie przez ową możliwość odkrywania czegoś, czego sobie wcześniej nie mogliśmy nawet wyobrazić. Najtrudniejszym z warszawskich wyzwań w tym zakresie, jest identyfikacja zdjęć z warszawskiego getta - głównie północnej dzielnicy miasta, która po upadku wiosennego powstania roku 1943, przestała istnieć niemal w stu procentach. Dodatkową tu trudnością jest, że nigdy nie były to okolice chętnie fotografowane - Muranów był przed ostatnią wojną miejscem raczej rzadko uwiecznianym na kliszy. Paradoksalnie, gdyby nie utworzone przez okupantów getto, które w celach turystycznych odwiedzali przebywający w Warszawie niemieccy żołnierze, nie dysponowalibyśmy obecnie prawie żadnymi zdjęciami tego rozległego, zamieszkałego przez setki tysięcy ludzi fragmentu miasta. Tym właśnie, najtrudniejszym dla badaczy warszawskiej ikonografii terenem, zajmujemy się najchętniej.

W tej ważnej dla poznawania i propagowania historii Warszawy działalności, odnieśliśmy bardzo wiele - niewielkich i całkiem dużych - sukcesów. Wspólnym wysiłkiem, tylko w ciągu pięciu lat funkcjonowania forum, udało się przypisać do konkretnych miejsc prawie 500 fotografii i fragmentów filmów. Można je znaleźć przeglądając nasze forum.

Forum Stowarzyszenia

Warszawskie forum historyczne Kolejka Marecka istnieje od marca 2007 r. Obecnie, oprócz realizacji swoich uprzednio wytkniętych celów, pełni rolę oficjalnego forum Stowarzyszenia. Do niedawna stanowiło też substytut internetowej witryny organizacji.

Forum od dawna stanowi cenione w środowisku varsavianistycznym miejsce wymiany i poszukiwania informacji o historii miasta i zachowanych pozostałościach jego dawnej substancji. Zespół prowadzi działania przede wszystkim w zakresie identyfikacji materiałów ikonograficznych, zajmuje się też dokumentowaniem zachowanych materialnych śladów dawnej Warszawy. Wbrew pozorom, nasze prace nie odbywają się w świecie wirtualnym, są w nim jedynie prezentowane, mają zaś miejsce w realnej przestrzeni miasta. Ciekawym działaniem jest inwentaryzacja pozostałości przedwojennych instalacji komunalnych: sieci energetycznej, telekomunikacyjnej, wodno-kanalizacyjnej i gazowej oraz tramwajowej sieci trakcyjnej. W tym obszarze udało nam się bardzo wiele, nasze rejestry zawierają ogółem ponad 800 rekordów. W terenie poszukujemy też zachowanych śladów nieistniejących dziś ulic, czy obiektów. Oczywiście - co wynika już z samej formuły przedsięwzięcia - forum jest też rodzajem klubu, miejscem spotkań ludzi owładniętych podobną pasją. Jego wpływ na działalność stowarzyszenia, czy wreszcie rola w rekrutacji nowych członków organizacji, są bezsporne.

Ostatnią z zapoczątkowanych na forum ciekawych akcji, jest inwentaryzacja wolskich obiektów zabytkowych. Mamy nadzieję na jej kontynuację i znaczny rozwój.

 

Podkategorie